پتاسیم هیدروکسید چیست ؟
پتاسیم هیدروکسید (Potassium Hydroxide) که با نامهای پتاس سوزآور یا KOH نیز شناخته میشود ، یکی از مواد شیمیایی قلیایی بسیار قوی می باشد که در صنایع مختلف کاربرد فراوانی دارد. این ترکیب بهصورت جامد سفید رنگ ، بدون بو و بسیار جذب کننده رطوبت می باشد و به محض تماس با آب یا هوا ، رطوبت را جذب کرده و محلولی قلیایی تشکیل میدهد. در واقع پتاسیم هیدروکسید یکی از مهمترین ترکیبات قلیایی مورد استفاده در تولید مواد شوینده ، صنایع غذایی ، داروسازی ، باتریسازی و حتی کشاورزی است.
انواع پتاس
پتاس در بازار به دو شکل کلی عرضه میشود :
پتاسیم هیدروکسید پرک (جامد) که حالت جامد و فلس مانند این ماده است و خلوص معمولی آن ۹۰٪ تا ۹۹٪ است و معمولاً در کیسههای ۲۵ کیلویی بستهبندی میشود.
ویژگی مهم پتاس پرک ، انحلال سریع در آب و تولید گرما است ؛ بنابراین هنگام حل کردن آن باید نکات ایمنی رعایت شود.پتاسیم هیدروکسید مایع (محلول در آب) که محلولی است شفاف و بی رنگ از KOH در آب که خاصیت قلیایی بسیار خوبی دارد و معمولا در غلظت های ۴۵٪ تا ۵۰٪ تولید و در بشکههای پلیاتیلنی یا مخازن فلزی مقاوم بستهبندی میشود.
در صنایع کشاورزی ، اصطلاح «پتاس» ممکن است به کودهای حاوی پتاسیم (K₂O) اشاره داشته باشد ؛ اما در زمینه مواد شیمیایی صنعتی ، وقتی از پتاس صحبت میشود ، معمولاً منظور KOH است.
تیترازول پتاسیم هیدروکسید
تیترازول پتاسیم هیدروکسید ، محلولی است با غلظت مشخص که برای تیتراسیونهای شیمیایی بهویژه در آنالیز اسیدها استفاده میشود. این محلول معمولاً در غلظتهای ۰.۱ نرمال (N) یا ۱ نرمال تهیه و در بطریهای آزمایشگاهی عرضه میشود. در آزمایشگاهها از تیترازول KOH برای تعیین غلظت محلولهای اسیدی و کنترل کیفیت مواد شیمیایی استفاده میشود.
کاربردهای پتاس خرده
پتاس خرده یا پتاسیم هیدروکسید بستهبندیشده در مقادیر کم ، برای مصارف کارگاهی ، آزمایشگاهی و صنعتی سبک استفاده میشود. برخی کاربردهای اصلی آن عبارتاند از :
- تولید صابون مایع و شامپو
- ساخت باتریهای قلیایی
- تولید کودهای پتاسیمی
- فرآوری مواد غذایی (مثل تهیه زیتون و کارامل)
- صنایع داروسازی و آرایشی
- تصفیه آب و فاضلاب
- استفاده در صنایع شیمیایی برای تنظیم pH
در خردهفروشی مواد شیمیایی ، پتاس معمولاً بهصورت پرک در کیسههای کوچکتر (۱ تا ۵ کیلوگرم) یا محلولهای آماده در بطریهای پلاستیکی عرضه میشود.
مقدار مصرف پتاسیم هیدروکسید
میزان مصرف KOH بسته به نوع کاربرد متفاوت است.
در تولید صابون و شویندهها معمولاً به ازای هر ۱۰۰ کیلوگرم روغن بین ۱۰ تا ۱۵ کیلو پتاس مصرف میشود.
در تنظیم pH ، مقدار آن باید بر اساس اندازهگیری دقیق تعیین شود تا محیط بیش از حد قلیایی نشود.
در کاربردهای کشاورزی نیز میزان مصرف کود پتاسیمی (نه الزاماً KOH) بسته به نوع خاک و گیاه تعیین میشود.
واکنش پتاسیم هیدروکسید با آب
پتاسیم هیدروکسید به شدت با آب واکنش میدهد و گرمای زیادی آزاد میکند. این واکنش گرمازا است و به همین دلیل ، هنگام حل کردن پتاس پرک در آب باید بهآرامی و در محیطی خنک انجام شود تا از پاشش یا جوشش ناگهانی جلوگیری شود.
واکنش پتاسیم هیدروکسید با سولفوریک اسید
KOH با اسید سولفوریک واکنش خنثیسازی انجام میدهد و نمک سولفات پتاسیم و آب تولید میکند .
این واکنش در صنایع شیمیایی و آزمایشگاهی برای تولید پتاسیم سولفات (K₂SO₄) که یکی از کودهای پرکاربرد کشاورزی است، مورد استفاده قرار میگیرد.
طرز تهیه محلول هیدروکسید پتاسیم
برای تهیه محلول KOH با غلظت مشخص :
ابتدا مقدار مورد نیاز پتاس پرک را با دقت وزن کنید.
آب مقطر را در ظرف مقاوم (شیشهای یا پلیاتیلنی) بریزید.
بهآرامی پتاس پرک را به آب اضافه کنید (نه برعکس) و همزمان هم بزنید.
پس از خنک شدن محلول ، حجم نهایی را تنظیم کنید.
توجه کنید ! هرگز آب را روی پتاس نریزید زیرا باعث پاشش و سوختگی میشود. از دستکش ، عینک و ماسک استفاده کنید.
بسته بندی پتاسیم هیدروکسید خرده
پتاس خرده معمولاً به دو صورت بستهبندی میشود :
کیسههای ۱، ۵ و ۲۵ کیلوگرمی (برای نوع پرک)
بطریهای ۱ تا ۵ لیتری (برای نوع مایع)
بستهبندی باید ضد رطوبت باشد زیرا پتاس بهشدت جاذب آب است و در مجاورت هوا بهسرعت رطوبت را جذب کرده و خورنده میشود. در فروشگاههای مواد شیمیایی ، بستهبندیها بهصورت دربدار و پلمپ شده عرضه میشوند تا خریدار از کیفیت و خلوص محصول اطمینان داشته باشد.
قیمت خرید پتاس خرده
قیمت پتاسیم هیدروکسید خرده بسته به خلوص ، نوع (پرک یا مایع) ، برند تولیدکننده و میزان خرید متغیر است.
به طور میانگین:
پتاس پرک ۹۰–۹۹٪ در بستههای ۲۵ کیلویی با قیمت روزانه عرضه میشود.
پتاس مایع ۴۵–۵۰٪ معمولاً ارزانتر بوده و در بشکههای ۲۰۰ لیتری یا ظروف کوچکتر به فروش میرسد.
در خرید پتاس خرده، توجه به خلوص بالا ، بستهبندی استاندارد و تاریخ تولید تازه اهمیت زیادی دارد زیرا رطوبت یا ناخالصی میتواند عملکرد محصول را کاهش دهد.
جهت استعلام قیمت پتاس خرده و سایر مواد شیمیایی خرده ، با کارشناس این بخش ، تماس بگیرید .

نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.